Wat zegt de wetenschap over thuiswerken?

Sinds Corona is thuiswerken niet meer weg te denken. De pandemie heeft deze werkvorm massaal geïntroduceerd bij vrijwel alle bedrijven, maar ook onderzoekers hebben zich erraan gewijd om de impact op mensen en organisaties te begrijpen. In dit artikel geven we een overzicht van wetenschappelijke bevindingen met betrekking tot het thuiswerken. We richten ons op de voordelen, uitdagingen en psychische aspecten die relevant zijn voor HR-professionals, trainers en coaches.

Voordelen van thuiswerken

Verschillende studies wijzen op duidelijke voordelen van thuiswerken. Zo stelt een onderzoek door Barrero et al. (2021) met 30.000 Amerikaanse werknemers dat ongeveer 20 procent van de werkuren na de pandemie nog steeds thuis geleverd wordt, vergeleken met slechts 5 procent voor de crisis. De redenen daarvoor zijn onder andere betere ervaringen tijdens het thuiswerken, investeringen in technologie en een verminderd stigma rond deze werkvorm.

Op individueel niveau rapporteren veel werknemers verbeterde werk-leefbalance, hogere efficiëntie en meer controle over hun dagritme, aldus Ipsen et al. (2021). Dit is vooral relevant voor HR, want het kan bijdragen aan hogere job satisfaction en een lager stressniveau.

Uitdagingen en risico’s

Hoewel thuiswerken voordelen biedt, blijven er ook uitdagingen bestaan. De eerder genoemde studie van Ipsen et al. onder 5748 werknemers in Europa, wijst op drie belangrijke nadelen: beperkingen van de thuisomgeving (zoals gebrek aan een geschikte werkplek), onzekerheid over de toekomst en onvoldoende technische middelen.

Een ander risico is het negatieve effect op teamdynamiek. Volgens een onderzoek van Van der Lippe & Lippényi (2019) leidt het thuiswerken van collega’s tot lagere individuele en teamprestaties. Dit benadrukt de noodzaak voor HR om samenwerkingsprocessen binnen organisaties te blijven ondersteunen, ook als medewerkers vaak thuiskomen.

Psychische en lichamelijke gezondheid

De invloed van thuiswerken op de psychische gezondheid is complex. Een studie uit 2020 laat zien dat verminderde fysieke activiteit, slechte communicatie met collega’s en onvoldoende ondersteuning bij het aanpassen van werkplekken negatief zijn voor mentale en lichamelijke gezondheid (Xiao et al., 2020).

Tegelijkertijd rapporteren 66 procent van de onderzochte wetenschappers zelf, dat ze in de toekomst liever meer thuiswerken dan vóór de pandemie (Aczel et al., 2021). Dit suggereert toch op z'n minst dat (met de juiste ondersteuning) thuiswerken kan bijdragen aan een beter welzijn.

Hybride werkvormen: het beste van beide werelden?

Voor veel organisaties is hybride werkvorm (combinatie van thuis- en kantoorwerken) nu de norm. Een onderzoek bij 1612 medewerkers laat zien dat deze vorm in gemiddeld gezien positief is: het verminderde de uitval met 33 procent en verbeterde job satisfaction, aldus Bloom et al. (2022).

Een bijzonderheid is echter het verschil in beleving tussen managers en medewerkers. Managers rapporteerden vaak een negatief effect op productiviteit, terwijl medewerkers juist vooral de voordelen zagen.

Geslachtsverschillen en sociale rechtvaardigheid

Een interessant aspect is het effect van thuiswerken op klassieke genderrollen. Tijdens de lockdown bleek dat vrouwen vaker hun taken thuis moesten combineren met kinderopvang en huishoudelijke werkzaamheden, waardoor traditionele rollen in feite terugkeerden, aldus Arntz et al. (2020). Dit is een waarschuwing voor HR om flexibele werkvormen zo te ontwerpen dat ze eerlijk zijn voor alle medewerkers.

Wat betekent dit voor jouw organisatie?

Het bovenstaande onderzoek laat zien dat thuiswerken geen one-size-fits-all-oplossing is. Voor HR-professionals en coaches komt het erop aan om:

• Werknemers te ondersteunen bij het aanpassen van hun thuiswerkplek (bijvoorbeeld via richtlijnen of training).
• Toezicht houden op de balans tussen werk en privéleven, met name voor mensen die langdurig thuiswerken.
• Samenwerkingsprocessen te blijven stimuleren, ook als medewerkers vaak thuiskomen (bijvoorbeeld via digitale tools of regelmatige teammeetings).

Metingen kunnen hierin helpen om het effect van thuiswerken op individueel en organisatorisch niveau in kaart te brengen. Cognera zorgt voor professionele afname, inclusief privacybehandeling en toestemming.

Contact opnemen

Wil je dit onderwerp in jouw organisatie of bij jouw klant aanpakken? Neem contact met ons op, dan helpen we je graag op weg. Met Cognera ben jij verzekerd van een betrouwbare en duurzame oplossing die past bij de behoeften van je team.